Otwarte Warsztaty | Otwarta Pracownia | edukacja i animacja tw贸rczo艣ci spo艂ecznej

Cze艣膰, Kreatywni!
W sieci pojawi艂a si臋 solidna porcja praktycznej kreatywno艣ci od kreatywnej grupy zwi膮zanej z edukacj膮 i animacj膮 spo艂eczn膮 Otwarta Pracownia z Gliwic dla amator贸w majsterkowania z artystycznym zaci臋ciem.
馃憣馃専馃敤馃搻馃帹

Otwarta Pracownia | 艢l膮ski KUSIK

Zapraszamy do Pracowni – otwartej przestrzeni tworzonej przez 艢l膮ski KUSIK (Klaster Us艂ug Spo艂ecznych i Kulturalnych), w kt贸rej dzielimy si臋 z Wami nasz膮 wiedz膮 i do艣wiadczeniem w r贸偶norodnych dziedzinach. Zagl膮dajcie i korzystajcie!

Linki do stron internetowych grupy kreatywnej Otwarta Pracownia :

[ http://otwartapracownia.org ]

[ http://slaski-kusik.pl ]

fot: 艢l膮ski KUSIK (Klaster Us艂ug Spo艂ecznych i Kulturalnych) [ http://slaski-kusik.pl ]

Polecam Wam zobaczy膰 ca艂膮 playlist臋 Otwarte Warsztaty na YouTube z mas膮 oryginalnych pomys艂贸w na kreatywne dzia艂ania na wielu r贸偶nych polach:

[ youtube.com/playlist/ _ OtwarteWarsztaty ]

fot: 艢l膮ski KUSIK (Klaster Us艂ug Spo艂ecznych i Kulturalnych) [ http://slaski-kusik.pl ]

Polub i subskrybuj kana艂 Otwarta Pracownia na YouTube:
[ youtube.com/channel _ OtwartaPracownia ]

艢wiadomej Kreacji!
馃敤馃檹馃帹

Kreatywno艣膰 Na Warsztacie | Osada Tw贸rc贸w 2017-2020

Osada Tw贸rc贸w fundacji Cohabitat to drugie obok Og贸lnopolskiego Festiwalu Budownictwa Naturalnego wydarzenie, kt贸re skierowa艂o mnie ku powa偶nemu rozwijaniu umiej臋tno艣ci tw贸rczych i pracy warsztatowej w zakresie projektowania zr贸wnowa偶onego. Zwr贸ci艂o moj膮 uwag臋 na rozwijaj膮cy si臋 coraz lepiej pozytywny trend ekologicznego projektowania w duchu powrotu do Natury, ponownego wykorzystania materia艂贸w i filozofii zero-waste.

Swoje przemy艣lenia i spostrze偶enia z pobytu w Osadzie Tw贸rc贸w opisa艂em w obszernym eseju na swoim poprzednim portfolio-blogu (w j臋zyku angielskim). W trzy lata po jego publikacji stworzy艂em zaktualizowan膮 i zredagowan膮 polsk膮 wersj臋 tego eseju.
Zapraszam wszystkich zainteresowanych tematem kooperatyw mieszkaniowych, naturalnego budownictwa i zr贸wnowa偶onego mieszkalnictwa zwi膮zanego z ochron膮 艣rodowiska naturalnego do lektury, udost臋pniania i komentarzy.

Osada Tw贸rc贸w 2017
| Cohousing,
Permakultura i Kreatywno艣膰
bli偶ej Natury

Jednym z najwa偶niejszych dla mnie do艣wiadcze艅 podczas tegorocznych podr贸偶y sta艂 si臋 tydzie艅 sp臋dzony z gronem wspania艂ych ludzi w pierwszym rozwini臋tym prototypowym siedlisku naturalnej kooperatywy mieszkaniowej w Polsce. Te kilka dni po raz kolejny otworzy艂o m贸j umys艂 na zrozumienie 鈥 偶e z odpowiednim nastawieniem i skupieniem na wsp贸lnym celu 鈥 wszyscy mo偶emy 偶y膰 w spos贸b zgodny z naszymi potrzebami i pragnieniami, tak jak zawsze chcieli艣my.

Dla wielu tak膮 drog膮 na spe艂nione i zr贸wnowa偶one 偶ycie staj膮 si臋 domy mobilne (np. kamper), dla innych siedlisko skupione na produkcji 偶ywno艣ci wed艂ug zasad permakultury, dla innych odosobnienie 鈥 sza艂as b膮d藕 drewniany dom w lesie, za艣 wyj膮tkow膮 grup臋 stanowi膮 osiedla oparte o idee kooperatywy mieszkaniowej, czyli osiedla typu 鈥cohousing鈥.

Osada Tw贸rc贸w to dobry przyk艂ad kooperatywy mieszkaniowej, kt贸r膮 mo偶na okre艣li膰 jako naturalna – nastawionej na u偶ycie naturalnych materia艂贸w i zasob贸w oraz lokalizacj臋 osiedla z daleka od miast w bezpo艣redniej blisko艣ci natury. Te czynniki pozwalaj膮 uczestnikom takiej kooperatywy dodatkowo ugruntowa膰 styl 偶ycia 鈥歱oza sieci膮鈥 i znale藕膰 鈥歴krojon膮 pod siebie鈥 opcj臋 w艣r贸d tak wielu dost臋pnych nam wsp贸艂cze艣nie metod na alternatywne 偶ycie.

Cohousing w艣r贸d natury mo偶e pozwoli膰 nam odmieni膰 swoje 偶ycie na zdrowsze, bardziej niezale偶ne, tw贸rcze 鈥 ale czy tak偶e spe艂nione i szcz臋艣liwsze?

Zr贸wnowa偶one 偶ycie

Podczas, gdy w wielu cz臋艣ciach 艣wiata model mieszkalnictwa oparty o cohousing jest szeroko znany i聽kultywowany przez grupy pasjonat贸w, w Polsce ta idea jest nadal bardzo 艣wie偶a 鈥 a z tego powodu, przede wszystkim nie w聽pe艂ni zrozumiana.

Og贸lnie akceptowany model mieszkalnictwa w Polsce wci膮偶 jest silnie zakorzeniony w tradycyjnie rozumianym spo艂ecze艅stwie obywatelskim. 呕yjemy w spo艂ecze艅stwie pracy na pe艂ny etat, mniej lub bardziej odizolowanej rodziny, konsumpcjonizmu oraz oszcz臋dzania zasob贸w na poczet niepewnej przysz艂o艣ci 鈥 podczas gdy tak naprawd臋 pozostajemy w dostatku, z w艂a艣ciwie niesko艅czonymi mo偶liwo艣ciami komunikacji pomi臋dzy nami, naszym spo艂ecze艅stwem i 艣rodowiskiem.

Tak nazwana przez nas kultura 鈥瀦achodniej cywilizacji鈥 i jej spo艂ecze艅stwo potrafi膮 naprawd臋 narzuci膰 ich uczestnikom wra偶enie, jakoby nie istnia艂a inna racjonalna droga rozwoju, ni偶 posiadanie wielkiego domu na obrze偶ach wielkiego miasta. Wszystko op艂acone przez kredyty, zas艂u偶one przez wieloletni膮 ci臋偶k膮 prac臋. Trudne, lecz bezpieczne 偶ycie 鈥 tak to po prostu od zawsze wygl膮da艂o, wygl膮da i b臋dzie wygl膮da膰,

ale… czy na pewno?

Ju偶 obserwuj膮c same social media mo偶emy zauwa偶y膰, 偶e wiele os贸b zadaje sobie dzisiaj to pytanie 鈥 a niekt贸rzy maj膮 siln膮 intencj臋 aby pozna膰 na nie w艂a艣ciw膮 dla siebie odpowied藕.
Dopiero stosunkowo niedawno spo艂ecze艅stwo w Polsce zacz臋艂o bra膰 na powa偶nie pod uwag臋 nasz膮 naturaln膮 ludzk膮 potrzeb臋 偶ycia w zdrowym, nieska偶onym i spo艂ecznie odpowiedzialnym 艣rodowisku.

Chcemy zmiany.

Czy to cohousing jest zmian膮 kt贸rej chcemy?

Kooperatywy mieszkaniowe s膮 w聽stanie w pe艂ni odpowiedzie膰 na wspomniane w艂a艣nie potrzeby zwi膮zane z 偶yciem w zdrowym 艣rodowisku, w otoczeniu bliskich nam ludzi oraz Natury. Najpierw powinni艣my jednak odpowiednio rozpozna膰 i聽zrozumie膰 te potrzeby u samych siebie, oraz znale藕膰 w艂a艣ciwy dla nas spos贸b, w jaki spe艂nia je cohousing.

Co wi膮偶e si臋 z 偶yciem w kooperatywie mieszkaniowej?

Struktura spo艂eczna osiedla typu cohousing wymaga bliskiej kooperatywy dzia艂a艅 wszystkich jego uczestnik贸w, aby mog艂o ono funkcjonowa膰 鈥 a tym samym rozwija膰 si臋 鈥 w zr贸wnowa偶ony i optymalny spos贸b. W ma艂ych grupach ludzkich, ten system spo艂eczny mo偶na realnie zorganizowa膰 na bazie odpowiedniego dzielenia si臋 informacj膮 i zasobami, w r贸wnym stopniu dost臋pnymi dla ka偶dego cz艂onka takiej egalitarnej grupy.

System musi posiada膰 zdolno艣膰 adaptacji, dopasowuj膮c si臋 do zr贸偶nicowanych i stale zmiennych warunk贸w wynikaj膮cych ze spe艂nienia jednostkowych i grupowych potrzeb, oraz zapewnia膰 sta艂y wk艂ad ze strony ca艂ej spo艂eczno艣ci. Proste zasady opisuj膮 to najlepiej: Ka偶dy cz艂onek spo艂eczno艣ci jest wa偶ny, ka偶dy wk艂ada co艣 od siebie do wsp贸lnego dobrobytu, nic nie ulega zmarnowaniu.

Taka 鈥歸艂asnor臋cznie stworzona鈥 wsp贸lnota obdarza swoich uczestnik贸w niezliczon膮 ilo艣ci膮 nowych mo偶liwo艣ci rozwoju w por贸wnaniu ze standardowym modelem mieszka艅ca miasta 鈥 lecz jak ka偶de zr贸wnowa偶one rozwi膮zanie, wymaga te偶 wiele w zamian.

Jako, 偶e ka偶da kooperatywa musi zaadaptowa膰 si臋 do zr贸偶nicowanych, zwi膮zanych z danym 艣rodowiskiem warunk贸w 鈥 jednym ze wspomagaj膮cych rozw贸j element贸w jest szeroka swoboda w聽utrwalaniu modelu ekonomicznego i spo艂ecznego osiedla. Metody gospodarowania oraz charakter relacji w ramach grup tworz膮cych takie osiedla cz臋sto zwi膮zane s膮 z przekroczeniem spo艂ecznie akceptowanych wzorc贸w i eksploracj膮 nowych obszar贸w.

Jest to pow贸d, dla kt贸rego w projektowaniu wi臋kszo艣ci obecnie powstaj膮cych osiedli typu cohousing bior膮 udzia艂 nie tylko mieszka艅cy, architekci i budowla艅cy – ale tak偶e socjologowie, psychologowie b膮d藕 prawnicy, nastawieni na pe艂nienie roli mediator贸w, pozwalaj膮cych zidentyfikowa膰 i odpowiedzie膰 na zr贸偶nicowane potrzeby mieszka艅c贸w kooperatywy.

Sytuacje takiego ustanawiania i przekraczania barier mog膮 si臋 na pierwszy rzut oka wydawa膰 trudnymi przeszkodami na drodze do powstania osiedla. Okazuje si臋 jednak, 偶e bywaj膮 niezb臋dne 鈥 pozytywnie s艂u偶膮 nam podczas wypracowywania podstaw funkcjonowania kooperatywy w przysz艂o艣ci 鈥 pomagaj膮 zbudowa膰 wzajemn膮 komunikacj臋 z poszanowaniem granic oraz mi臋dzy zr贸偶nicowanymi potrzebami mieszka艅c贸w osiedla. Taka grupa opiera swoje porozumienie i dzia艂anie na transparencji, zaufaniu i podziale r贸l zgodnym z potrzebami ca艂ej spo艂eczno艣ci wsp贸艂mieszka艅c贸w. W tak otwartym i przygotowanym na zmiany otoczeniu nietrudno ju偶 wypracowa膰 wsp贸lne metody na gospodarowanie zasobami.

Czy sama formu艂a osiedla typu cohousing pozwala na stworzenie stabilnych warunk贸w 偶ycia dla ca艂ej lokalnej spo艂eczno艣ci?

鈥歓r贸wnowa偶ony鈥, niestety nie ma nic wsp贸lnego z聽tak zachwalanym 鈥歬onkurencyjnym鈥, je艣li chodzi o warunki 偶ycia w domu. 呕ycie na osiedlu typu cohousing wymaga zupe艂nie r贸偶nej organizacji priorytet贸w, ani偶eli model 偶ycia w odosobnieniu, kt贸ry akceptujemy na co dzie艅. Po偶yczki i bezpieczne stanowisko na pe艂nym etacie nie wspomog膮 kooperatywy tak bardzo, jak twoje umiej臋tno艣ci praktycznego u偶ycia zdolno艣ci manualnych (cz臋sto improwizowanego) 鈥 lub tw贸rcze metody na zastosowanie swojej wiedzy i kreatywno艣ci, aby sprawnie rozwi膮zywa膰 problemy napotkane podczas adaptacji do wymaga艅 艣rodowiska.

By膰 mo偶e to w艂a艣nie stereotypowe my艣lenie o przewadze stabilno艣ci nad adaptacj膮 przy budowie siedliska jest g艂贸wn膮 przyczyn膮 krytyki, z kt贸r膮 musz膮 sobie radzi膰 kooperatywy mieszkaniowe.

Dla wielu pomys艂 zr贸wnowa偶onego kolektywu, zach臋caj膮cego swoich uczestnik贸w do pe艂nej samodzielno艣ci i swobody podejmowania najwa偶niejszych w 偶yciu decyzji, wydaje si臋 niemal niemo偶liwy w realizacji. Idea ta mo偶e by膰 postrzegana jako pr贸ba tworzenia utopii, przyk艂ad my艣lenia 偶yczeniowego czy wr臋cz by膰 mylona z anarchistycznym podej艣ciem. I tak ze strony sporej cz臋艣ci spo艂ecze艅stwa koncepcja 偶ycia poza sieci膮 bywa opacznie rozumiana jako szkodliwa strata czasu i zasob贸w, dzia艂anie przeciwko odg贸rnie ustalonemu porz膮dkowi, by膰 mo偶e zagro偶enie. C贸偶, w istocie nie ma tu nic co mog艂oby komu艣 zagra偶a膰.

Je艣li tylko przyjmiemy odpowiednie nastawienie, ilo艣膰 pozytywnych skutk贸w jakie mo偶e przynie艣膰 cohousing jako dojrza艂a i niezale偶na struktura spo艂eczna jest ogromna 鈥 zar贸wno dla pojedynczych jej uczestnik贸w, jak i dla ca艂ego spo艂ecze艅stwa.

Wed艂ug mnie cohousing 鈥 zanim stanie si臋 u偶ytecznym ruchem spo艂ecznym 鈥 najpierw powinien zosta膰 rozpoznany, zaakceptowany i zrozumiany przez uczestnik贸w tego typu formy wsp贸lnego mieszkalnictwa oraz przez og贸艂 spo艂ecze艅stwa. Okre艣lanie jego po偶yteczno艣ci na podstawie stereotyp贸w z聽pewno艣ci膮 nie przybli偶a nas do zr贸wnowa偶onego u偶ycia jego ogromnego potencja艂u.

Wsp贸lne do艣wiadczanie i obserwowanie efekt贸w wsp贸lnego dzia艂ania 鈥 to co innego.

Adaptacja do warunk贸w 艣rodowiska naturalnego wymaga pewnego, jednak cechuj膮cego si臋 otwarto艣ci膮 nastawienia 鈥 i my艣l臋, 偶e kooperatywy mieszkaniowe potrzebuj膮 akceptacji tego nastawienia tak偶e ze strony og贸艂u spo艂ecze艅stwa. Maj膮c t臋 spo艂eczn膮 akceptacj臋 kooperatywy mieszkaniowe mog艂yby rozpocz膮膰 swoje funkcjonowanie na bazie przejrzystych ustale艅, po czym stale wzrasta膰 i trwa膰 w聽pe艂ni swoich mo偶liwo艣ci w ramach spo艂eczno艣ci lokalnej.

Pytaniem zwi膮zanym z kooperatyw膮 mieszkaniow膮, na kt贸re my艣l臋, 偶e koniecznie powinien odpowiedzie膰 sobie ka偶dy zaanga偶owany w dzia艂anie takiej spo艂eczno艣ci, jest …

Je艣li cohousing jest t膮 zmian膮 kt贸rej chcemy, to czy jeste艣my ju偶 gotowi, aby zmieni膰 siebie?

Ten rodzaj 偶ycia niejako 鈥歸ymusza鈥 blisk膮 wsp贸艂prac臋 pomi臋dzy lud藕mi o nieraz wyj膮tkowo r贸偶nych celach 鈥 i czyni to szczerze, nie udaj膮c 偶e istnieje jaka艣 艂agodna, delikatna wersja pr贸bna. Z pocz膮tku uczestnictwo w 偶yciu spo艂eczno艣ci wydawa艂o mi si臋 pewnym rodzajem naprawd臋 odwa偶nego eksperymentu spo艂ecznego. Gdy stajesz si臋 cz臋艣ci膮 tego typu wsp贸lnoty, cho膰by na kilka dni, jak to by艂o w moim przypadku, powiniene艣 przygotowa膰 si臋 na nowy poziom otwarto艣ci w kierunku siebie.

W Osadzie Tw贸rc贸w skupili艣my si臋 na znalezieniu swojego szczeg贸lnego miejsca w艣r贸d dzia艂a艅 grupy, odkrywali艣my pola, na kt贸rych ka偶dy z nas najch臋tniej si臋 realizuje. Ka偶dy uczestnik spotkania wnosi艂 co艣 warto艣ciowego w 偶ycie ca艂ej osady i permakulturowej uprawy.

Poznawali艣my si臋 w czasie wsp贸lnej pracy, wymiany do艣wiadcze艅 zwi膮zanych z naturalnym budownictwem, ekologiczn膮 upraw膮 i tworzeniem sieci spo艂ecznych 鈥 to te wsp贸lne aktywno艣ci stanowi膮 wa偶n膮 baz臋 do budowy porozumienia i optymalnej ogranizacji zada艅 w ramach osiedla.

Je艣li kooperatywa mieszkaniowa ma dzia艂a膰 poprawnie, to ka偶dy z jej uczestnik贸w powinien zrozumie膰 sw贸j osobisty du偶y potencja艂 oraz 鈥歸y艂o偶y膰 na st贸艂鈥 swoje najlepiej rozwini臋te umiej臋tno艣ci, aby sprosta膰 wymogom codziennej pracy na rzecz osiedla. 艢wiadome i odpowiedzialne dzielenie si臋 pomi臋dzy wsp贸艂mieszka艅cami swoim czasem, zasobami i umiej臋tno艣ciami jest kluczowym elementem powodzenia dla tego specyficznego rodzaju spo艂eczno艣ci.

To naprawd臋 nie ma znaczenia, czy chcesz zamieszka膰 na obrze偶ach miasta, na wsi lub w 艣rodku g贸rskiego lasu. Ka偶de wybrane 艣rodowisko 偶ycia ustanowi pewien zakres odpowiedzialno艣ci zwi膮zanych z adaptacj膮 do niego 鈥 zakres, z聽kt贸rym ka偶da grupa po prostu musi si臋 zmierzy膰, aby zapewni膰 sobie mo偶liwo艣膰 funkcjonowania w聽wybranym miejscu.

G艂臋bokie porozumienie pomi臋dzy lud藕mi oraz dzielenie wa偶nych odpowiedzialno艣ci w艣r贸d mieszka艅c贸w 鈥 oto czynniki, b臋d膮ce fundamentem dzia艂ania spo艂eczno艣ci w ka偶dej kooperatywie mieszkaniowej.

Wsp贸艂dzielone codzienne posi艂ki, zebrania-wiece w 艣wietlicy, ekonomiczne obchodzenie si臋 z zasobami oraz ich recykling, oraz przewaga pracy nad w艂asno艣ci膮 wsp贸ln膮 w por贸wnaniu z prywatn膮… Wiele przyk艂ad贸w kooperatyw mieszkaniowych ukazuje, 偶e s膮 to aktywno艣ci niezb臋dne, aby stworzy膰 zr贸wnowa偶one i efektywnie funkcjonuj膮ce osiedle. Co wi臋cej, powinny by膰 one dopasowane dla reprezentant贸w ka偶dej grupy wiekowej oraz ka偶dego statusu zawodowego i spo艂ecznego. Udzia艂 w ka偶dej z tych aktywno艣ci kosztuje wiele prywatno艣ci, kt贸rej by膰 mo偶e nie b臋dziesz mie膰 ochoty porzuca膰 鈥 a聽b臋dzie to jednak konieczne.

Pocz膮tki s膮 zawsze trudne 鈥 a wci膮偶, bazuj膮c na swoim do艣wiadczeniu, mog臋 stwierdzi膰, 偶e energia zainwestowana w pocz膮tki zwraca si臋 wielokrotnie, je偶eli tylko po艣wi臋cimy im wystarczaj膮co wiele swojej troski i uwagi. Stara m膮dro艣膰 ludowa ujmuje to w ten spos贸b :
„Jak sobie po艣cielisz 鈥 tak si臋 wy艣pisz.”

Wraz z twoim odpowiednim nastawieniem, po jakim艣 czasie sp臋dzonym w聽kooperatywie b臋dziesz mie膰 wyj膮tkow膮 szans臋 do艣wiadczenia tego, jak grupa ludzi naprawd臋 tworzy sw贸j w艂asny wsp贸lny dom w wybranym przez siebie miejscu. B臋dzie to te偶 szansa na zobaczenie, jak ty sam radzisz sobie jako cz臋艣膰 tego typu grupy.

To wielka motywacja na ca艂e 偶ycie oraz do艣wiadczenie, kt贸re to 偶ycie odmienia.

鈥瀂astan贸wmy si臋 nad tym, w jaki spos贸b sp臋dzamy swoje 偶ycie.鈥

Henry David Thoreau, Life Without Principle

Kiedy przyjmiemy prost膮 rol臋 obserwatora z zewn膮trz 鈥 zgaduj臋, 偶e na pierwszy rzut oka ten wyj膮tkowy rodzaj spo艂eczno艣ci mo偶e wydawa膰 si臋 zwariowanym obozem przetrwania w pogoni za niespe艂nionym marzeniem, a mo偶e kolejn膮 grup膮 zdziwacza艂ych hipis贸w marnuj膮cych sw贸j czas. Po co w聽og贸le mia艂by艣 przy艂膮cza膰 si臋 do tych ludzi, je艣li mo偶esz podj膮膰 si臋 tego, co zosta艂o ju偶 ustanowione, ubezpieczone i sprawdzone?
No c贸偶, wcale nie musisz…

Za艂o偶enia przy艣wiecaj膮ce kooperatywie mieszkaniowej niczego nie narzuca, ono jedynie ukazuje mo偶liwo艣ci. Jest zrozumia艂ym, 偶e nie ka偶dy potrafi czy te偶 chce wy艂ama膰 si臋 ze swojej strefy komfortu, aby zobaczy膰 rzeczy w聽ich prawdziwym kszta艂cie. I to bardzo dobrze 鈥 bo cohousing z pewno艣ci膮 nie jest jakim艣 rodzajem 鈥歮odnego鈥 stylu 偶ycia dla ka偶dego. To bardziej alternatywny plan na ca艂e 偶ycie 鈥 plan, kt贸ry wymaga konkretnego nastawienia u ca艂ej grupy ludzi, aby w og贸le mia艂 szans臋 zadzia艂a膰.

Jednak gdy otworzymy si臋 wystarczaj膮co, aby 艣wiadomie wzi膮膰 udzia艂 w 偶yciu tego rodzaju grupy 鈥 to wkr贸tce staje si臋 jasne, jak kooperatywy mieszkaniowe pozwalaj膮 swoim uczestnikom wzbogaci膰 swoje 偶ycie i zrealizowa膰 swoje 艣mia艂e za艂o偶enia. Jest to nieraz d艂ugi i 偶mudny proces 鈥 jednak niesie ze sob膮 widoczne, solidne efekty.

Stanowi to dla mnie g艂臋boko satysfakcjonuj膮c膮 my艣l 鈥 偶e w tym p臋dz膮cym 艣wiecie pe艂nym niezrealizowanych idea艂贸w i sztucznych instytucji istniej膮 prawdziwe miejsca, w kt贸rych mo偶esz sprawi膰, 偶e twoje marzenia si臋 spe艂ni膮.

Oczywi艣cie, je艣li naprawd臋 tego chcesz 鈥 i je艣li wiesz jak opanowa膰 bycie w pe艂ni sob膮.

Osada Tw贸rc贸w Cohabitat

Osada Tw贸rc贸w 鈥 praca wolontaryjna w sekcji tworzenia naturalnych materia艂贸w budowlanych
(藕r贸d艂o: YouTube, kana艂 Pawe艂 Sroczy艅ski)

Czy znacie COHABITAT [obecnie tworzywo] ? Ta polska fundacja dzieli si臋 wiedz膮 i uczy umiej臋tno艣ci zwi膮zanych z聽naturalnym budownictwem, zr贸wnowa偶onym mieszkalnictwem i otwartymi technologiami od swoich pocz膮tk贸w w 2007 roku. Sta艂a si臋 szerzej znana dzi臋ki prowadzeniu popularnego internetowego forum dyskusyjnego oraz wydawanego cyklicznie magazynu, obecnie prowadz膮c swoje wydawnictwo.
Dzi臋ki swojej popularyzuj膮cej wiedz臋 o naturalnym budownictwie dzia艂alno艣ci fundacja Cohabitat po艂膮czy艂a ze sob膮 solidn膮 grup臋 ludzi zainteresowanych zr贸wnowa偶onym 偶yciem: architekt贸w, budowniczych, badaczy, projektant贸w, wolontariuszy 鈥 oraz ka偶dego zainteresowanego zag艂臋bieniem si臋 w 艂膮cz膮c膮 obecnie wszystkich ludzi tematyk臋 naturalnego osadnictwa.

Od rozpowszechniania wiedzy w postaci webinar’贸w i ksi膮偶ek tematycznych, organizacja przesz艂a do koordynacji publicznych wydarze艅 oraz tworzenia podczas warsztat贸w instalacji czy ca艂ych projekt贸w budowlanych, dzi臋ki czemu fundacja pomog艂a wprowadzi膰 do polskiej 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej i bran偶y budowlanej naturalne materia艂y i formy mieszkalnictwa.

Poprzez pierwszych kilka lat swojej dzia艂alno艣ci, Cohabitat zorganizowa艂a i pomog艂a przeprowadzi膰 wiele uznanych warsztat贸w pracy tw贸rczej 鈥 zw艂aszcza zwi膮zanych z budownictwem 鈥歴trawbale鈥 (kostki ze s艂omy), budowaniem z gliny, a tak偶e tworzeniem ma艂ej architektury czy sprz臋t贸w codziennego u偶ytku spe艂niaj膮cych potrzeby lokalnej spo艂eczno艣ci 鈥 wszystko przy u偶yciu otwartych zr贸wnowa偶onych technologii.

Osada Tw贸rc贸w by艂a najwi臋kszym i najwa偶niejszym wyzwaniem dla zespo艂u tworz膮cego rdze艅 Cohabitat oraz najbardziej zaanga偶owanych uczestnik贸w dzia艂a艅 fundacji.
Cel: Stworzy膰 pierwsz膮 w Polsce w pe艂ni samowystarczaln膮 kooperatyw臋 mieszkaniow膮, posiadaj膮c膮 w艂asn膮 upraw臋 permakulturow膮 i warsztat 鈥 osiedle mieszkaniowe stworzone oraz funkcjonuj膮ce na bazie naturalnych materia艂贸w, miejsce spotka艅 i warsztat贸w dla Tw贸rc贸w oraz pasjonat贸w ruchu zr贸wnowa偶onego 偶ycia.

Jak dot膮d [do 2017 roku 鈥 przyp. red.], ruch ten 艂膮czy ze sob膮 coraz wi臋cej os贸b, zwi膮zanych wsp贸ln膮 intencj膮 dalszego rozwoju miejsca podczas serii letnich warsztat贸w. Wszyscy przybyli do Osady dziel膮 si臋 na mniejsze grupy, ka偶da zebrana wok贸艂 jednej z sekcji tematycznych : naturalne materia艂y budowlane, permakultura, ciesielstwo i otwarte technologie.

W tym roku prace skupia艂y si臋 na ociepleniu istniej膮cych budynk贸w gospodarczych na potrzeby zamieszkania kostkami z gliny i s艂omy (haycrete | hempcrete), sadzeniem ro艣lin w permakulturowej uprawie u偶ywaj膮cej naturalnych nawoz贸w i samodzielnie stworzonego kompostu, od艣wie偶eniem i wymian膮 wiekowej konstrukcji wi臋藕by dachowej budynku spotka艅, a tak偶e przygotowaniem cz臋艣ci do oryginalnego pieca rakietowego Osady 鈥 czyli najwa偶niejszymi pracami, kt贸re mia艂y przygotowa膰 osiedle na nadchodz膮c膮 zim臋.

Tu偶 po zaledwie kilku dniach 鈥歳ozgrzewki鈥, uczestnicy warsztat贸w, cz臋sto pochodz膮cy z r贸偶nych profesji i cz臋sto ze zr贸偶nicowanymi wiod膮cymi intencjami, stworzyli zaskakuj膮co dobrze zorganizowan膮 dru偶yn臋. W atmosferze organizacji pracy w trybie 鈥歴low鈥 po艂膮czonej ze 艣wietnym klimatem wzajemnej komunikacji podczas warsztat贸w, uda艂o nam si臋 wymieni膰 mas膮 wiedzy na temat architektury, niezale偶nej edukacji i zr贸wnowa偶onego 偶ycia w spo艂eczno艣ci. Nauczyli艣my si臋 wszyscy bardzo wiele przede wszystkim o sobie: o naszych charakterach, marzeniach i celach. Poza tym wszystkim, oczywi艣cie, sp臋dzili艣my wsp贸lnie 艣wietny czas, w blisko艣ci natury 鈥 a nawet nawi膮zali艣my kilka d艂ugo trwaj膮cych przyja藕ni.

Moja opowie艣膰 o Osadzie Tw贸rc贸w nie by艂aby kompletna bez wspomnienia mojego wk艂adu w ten cudowny tydzie艅 pe艂en kreatywnych odkry膰. Uda艂o mi si臋 stworzy膰 kolejny u偶yteczny model prostego mebla z drewna 鈥 a tak偶e przeprowadzi膰 otwart膮 prezentacj臋 i warsztaty kreatywne w 艣wietlicy Osady na temat designu DIY (zr贸b-to-sam) w duchu zero waste, z u偶yciem kartonowych pude艂 pochodz膮cych z recyklingu jako materia艂u do stworzenia funkcjonalnych mebli na podstawie amatorskich metod.

Design oparty o potrzeby

Po zako艅czeniu prac nad du偶ymi, ci臋偶kimi elementami konstrukcji dachu, sekcja stolarki wci膮偶 nie sko艅czy艂a swojej tw贸rczej pracy. Dostali艣my 鈥歱iln膮 misj臋鈥 dla dobra ca艂ej wioski – zapewnienia nam i przysz艂ym uczestnikom warsztat贸w jeszcze kilku krzese艂 i 艂awek.

Czas? Kilka godzin podzielonych na ostatnie dwa dni naszego pobytu. Materia艂y? 艢cinki drewna i nasza nowo zdobyta wiedza z zakresu stolarstwa i stolarki otworowej. Wyda艂o mi si臋 to 艣wietnym wyzwaniem dla kreatywno艣ci i umiej臋tno艣ci organizacji pracy warsztatowej!

Oto efekt mojej kilkugodzinnej pracy:

艁AWKA DLA OSADY TW脫RC脫W _ 艂awka z surowych desek, zaimpregnowanych i przygotowanych do u偶ytku przez dok艂adne piaskowanie. Podoba mi si臋 to, jak forma 艂awki sugeruje przestrzenny, geometryczny, solidny obiekt, podczas gdy jest ona wykonana wy艂膮cznie ze starannie usztywnionych p艂askich i d艂ugich desek. Bardzo prosta i czytelna forma, dzi臋ki czemu dobrze pasuje do kontekstu przestrzeni Osady. Przypomina mi skrzynki ogrodowe ustawione pionowo lub sprawia wra偶enie ramy okiennej wy艂aniaj膮cej si臋 z betonowej p艂aszczyzny pod艂ogi.

Projekt 艂awki jest podobny do tego, kt贸ry wykona艂 wcze艣niej inny uczestnik warsztat贸w. Jego 艂awka r贸wnie偶 wykorzystywa艂a tradycyjne po艂膮czenia na otwory i ko艂ki w po艂膮czeniu ze sztywnymi ramami 艣cianek mebla jako g艂贸wn膮 metod臋 konstrukcyjn膮, ale ca艂o艣膰 zosta艂a po艂膮czona r臋cznie wykonanymi drewnianymi ko艂kami ciesielskimi, dzi臋ki czemu ca艂a rama mebla nie zawiera ani grama kleju ani 艣rub. Oryginalna 艂awka zosta艂a wykonana przy pomocy wy艂膮cznie odpowiednio obrobionych desek drewnianych, wiertarki, pi艂y i papieru 艣ciernego.

Niestety, swoj膮 wersj臋 musia艂em po艂膮czy膰 鈥歯a szybko鈥 za pomoc膮 prostych czarnych wkr臋t贸w monta偶owych, poniewa偶 nie zorganizowa艂em czasu na r臋czne przygotowanie ko艂k贸w ciesielskich ze 艣cink贸w pozostaj膮cych po obr贸bce drewna. Poza tym szczeg贸艂em, wszystkie elementy zosta艂y bardzo starannie przygotowane, tak aby finalny obiekt by艂 przede wszystkim wygodny w u偶ytkowaniu i poprawny konstrukcyjnie.

W trakcie tego procesu pozna艂em wiele po偶ytecznych metod stolarskich i stolarskich, a 艂awka sta艂a si臋 moim realnym wk艂adem w dobrobyt miejsca 鈥 ma艂y ekologiczny projekt odpowiadaj膮cy rzeczywistym potrzebom mieszka艅c贸w Osady sta艂 si臋 jej cz臋艣ci膮.

Design spe艂niaj膮cy nasze potrzeby
opiera si臋 na znajomo艣ci tych potrzeb.

UPCYKLING PLUS ZERO WASTE

Podczas tygodnia warsztat贸w uda艂o mi si臋 r贸wnie偶 zorganizowa膰 kr贸tkie praktyki w otwartej przestrzeni, dotycz膮ce tworzenia mebli z kartonu pochodz膮cego z recyklingu. Na bazie jednego z moich opartych o upcycling projekt贸w Kartonowa Kratownica : KOSTKA stworzyli艣my w kr贸tkim czasie u偶yteczny przedmiot, kt贸ry ka偶dy jest w stanie samodzielnie wykona膰 przy pomocy powszechnie dost臋pnych materia艂贸w i narz臋dzi.

By艂em pozytywnie zaskoczony, gdy podzieli艂em si臋 t膮 prost膮 technologi膮 zero-waste z innymi uczestnikami i zobaczy艂em, jak ch臋tnie i 艂atwo zaanga偶owali艣my si臋 w kreatywn膮 prac臋, aby wsp贸lnie stworzy膰 co艣 po偶ytecznego. W zaledwie p贸艂 godziny uda艂o nam si臋 wykona膰 proste wyposa偶enie ze skrawk贸w kartonu, kt贸re mog艂o s艂u偶y膰 jako siedzisko, stolik, organizer czy p贸艂ka:

Najbardziej z ca艂ego projektu podoba mi si臋 podstawowe za艂o偶enie idei zerowaste – ograniczamy ilo艣膰 szkodliwych dla 艣rodowiska 艣mieci, a przy okazji organizuj膮c warsztat pracy pod k膮tem jak najmniejszej ilo艣ci zmarnowanego materia艂u jeszcze wzmacniamy pozytywny skutek, jaki przynosi zrealizowany projekt. Na poziomie rozwoju osobistego w prosty spos贸b dajemy tak wyraz swojej kreatywno艣ci, poznajemy nowe umiej臋tno艣ci i ma艂ymi krokami stajemy si臋 coraz bardziej samowystarczalni.

Ten prosty przyk艂ad kreatywnego ponownego wykorzystania materia艂贸w pochodz膮cych z recyklingu, manifestacja zasady 鈥r贸b co chcesz, z tym co masz i tu gdzie jeste艣鈥, sta艂 si臋 moj膮 inspiracj膮 do stworzenia pierwszego z serii podr臋cznik贸w open source na temat mebli z kartonu :

Pobierz sw贸j
darmowy e-book
TUTAJ!

Na razie projekt jest dost臋pny jako e-book w formacie PDF, w polskiej wersji j臋zykowej. Pewnego dnia chc臋 stworzy膰 ca艂膮 seri臋 podr臋cznik贸w, wyja艣niaj膮cych proces tw贸rczy potrzebny do tworzenia r贸偶nego rodzaju prostych tekturowych akcesori贸w. Materia艂y b臋d膮 dost臋pne w obu wersjach j臋zykowych (polskiej i angielskiej)鈥 i za darmo, na licencji Creative Commons.

Podsumowanie kreatywnej podr贸偶y

Osada Tw贸rc贸w to do艣wiadczenie, kt贸re trudno opisa膰. To nie by艂y zwyk艂e agro-wczasy zwi膮zane z 鈥瀢ersj膮 demonstracyjn膮鈥 tego, jak wygl膮da 偶ycie cohousing’owego osiedla. Te letnie warsztaty da艂y nam, uczestnikom, w pierwszej kolejno艣ci szans臋 na to, by na kilka dni sta膰 si臋 cz艂onkami zespo艂u i w pe艂ni zaistnie膰 w pracy grupy pasjonat贸w, kt贸rzy urzeczywistniaj膮 swoje marzenie.

Gdybym mia艂 jakiekolwiek w膮tpliwo艣ci co do wagi mojego przysz艂ego wk艂adu w rozw贸j trend贸w takich, jak cohousing, upcykling, zero waste i naturalnego budownictwa w Polsce – dzi臋ki wizycie w Osadzie Tw贸rc贸w te my艣li po prostu znikn臋艂y na zawsze.

Chc臋 zobaczy膰 wi臋cej realizowanych tego typu przedsi臋wzi臋膰 w najbli偶szej przysz艂o艣ci i z ch臋ci膮 wezm臋 udzia艂 w popularyzacji tego nowego, zdrowego sposobu budowania spo艂ecze艅stwa, kt贸ry mo偶e nam zapewni膰 kooperatywa mieszkaniowa 鈥 w spos贸b zr贸wnowa偶ony, w duchu pe艂nej adaptacji do potrzeb swoich i naturalnego otoczenia.

Miejmy nadziej臋, 偶e ju偶 nied艂ugo zr贸wnowa偶one 偶ycie
stanie si臋 w Polsce naturaln膮 i modn膮 alternatyw膮 dla izolacji
w ruchliwych miastach – nowym, 艣wie偶ym stylem 偶ycia dla tych,
kt贸rych najwi臋kszym marzeniem jest, aby sta膰 si臋 zmian膮.

Zach臋cam do udost臋pniania, zostawienia polubie艅 i obserwacji mojego bloga 鈥 gdzie b臋dzie si臋 pojawia膰 wi臋cej wpis贸w i wskaz贸wek na temat 艣wiadomej kreatywno艣ci.

Wi臋cej o kooperatywach mieszkaniowych

Stop Plastik 鈥 pocz膮tek ekologicznej rewolucji w Polsce?

Wygl膮da na to, 偶e w Polsce zacz臋艂y si臋 wreszcie procesy prowadz膮ce do zmian w聽naszym podej艣ciu do materia艂贸w pochodz膮cych z聽recyklingu, i聽to na du偶膮 skal臋. Od pocz膮tku roku media coraz cz臋艣ciej przypominaj膮 nam o potrzebie ulepszenia prawa w聽zwi膮zku z wprowadzeniem w聽nied艂ugim czasie zakazu u偶ywania plastikowych opakowa艅 jednorazowych.

呕eby proces ten przebieg艂 bez zak艂贸ce艅, przynosz膮c korzy艣ci zar贸wno przedsi臋biorcom, jak聽i聽ca艂emu spo艂ecze艅stwu, zachodzi pilna potrzeba edukacji w聽celu poszerzenia 艣wiadomo艣ci ekologicznej spo艂ecze艅stwa. W聽zwi膮zku z聽tym 鈥 nadesz艂a d艂ugo wyczekiwana szansa dla aktywist贸w i聽animator贸w spo艂ecznych na wyp艂yni臋cie na聽powierzchni臋 medialnych doniesie艅.

Czytaj dalej